Canlı doğumların %2-3 ‘ünde büyük, %7-10’unda küçük çaplı anomaliler görülmektedir. Bu doğumsal anomalilerin %60-65’inin nedeni bilinmemekte, %20-25’i genetik faktörlere bağlı ortaya çıkmakta, %10’u çevresel etkenler ile annede görülen enfeksiyonlara bağlı ortaya çıkmakta, yaklaşık %1-2’si ise ilaçlar, kimyasal maddeler ve radyasyon sonucu meydana gelmektedir.
Gebelikte ilaç verirken dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
Danışmadan ilaç kullanımının engellenmesi
Gebelik dönemine göre ilaç yazılması
Etkinliği araştırılmamış ilaçların verilmemesi
İlacın en düşük etkin dozunun kullanılması
Yarar / zarar oranının belirlenmesi ve ailenin bilgilendirilmesi
Gebenin son adet tarihinden itibaren 31-71. günler arasında organ teşekkülü (organogenez) meydana geldiği için bu dönemde gebelik açısından riskli ilaçların kullanımında bebekte anomali riski daha yüksektir.
Gebelikte fark etmeden ilaç kullanıldığında ya da ilaç kullanılması gerektiğinde mutlaka gebe, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ile temasa geçmelidir.
İlaçlar, gebelikte riskleri bakımından 5 ana gruba ayrılırlar:
Kategori A: Kontrollü çalışmalarda insanlar üzerinde risk olmadığı tespit edilmiş ilaçlar
Kategori B: Hayvan çalışmalarında risk tespit edilmemiş ilaçlar ile hem hayvanlar hem de insanlarda risk gösterilmemiş ilaçlar
Kategori C: Hayvan çalışmalarında risk tespit edilmiş, insanlar üzerinde yeterli çalışma yapılmamış ilaçlar. Bu ilaçların genellikle gebede yararı zararından fazladır. Ancak daha düşük riskli ilaçlar ile de tedavi başarısı sağlanabiliyorsa tercih edilmemelidir.
Kategori D: Gebelikte kesin risk tespit edilmiş ilaçlar. Bu ilaçlar mümkün olduğunca kullanılmamalı, ancak anne sağlığı açısından kullanımı elzem ise, yarar- zarar ilişkisi değerlendirilip hasta ile de tartışıldıktan sonra kullanılmalıdır.
Kategori X: Gebelikte kesinlıikle kullanılmamsı gereken ilaçlar.
Teratojen ilaçların kullanımı anne sağlığı açısından zorunlu ise (annede bazı kanserler gibi), gebeliği koruyucu önlemler alınmalı, anne de bilgilendirilmelidir.
Kurban bayramımız kutlu olsun, saygılarımla.
Op. Dr. İsmail Kılıç
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
.jpg)
.jpg)