Türk kimdir? Sorusu bir gün size de sorulabilir. Ne yaparsınız; elinizdeki kaynaklara sarılırsınız, bu soruya cevap ararsınız. İşe TÜRK ETNOLOJİSİ’nden başlamak zorunda kalırsınız. Etnoloji sözcüğünü ele alırsınız.
ETNOLOJİ: Budun bilim demektir. Budun ise; siyasal durumları ne olursa olsun; töre, dil, kültür, ayrıtları bir olan boy ya da soy bakımından birbirine bağlı bulunan insan topluluğudur. Bu konuyu; budun bilim inceler.
Türk’ü anlamak için; Türk etnolojisini incelemek gerekir. Türklerin yaşadığı yerlere gidilir.
4.000 yıldan bu tarafa dünya üzerinde kesintisiz adından söz ettiren iki ulus vardır.
1.Çinliler: Çinliler. Göç etmemişlerdir. Kendi yurtlarında varlıklarını sürdürmüşlerdir.
2.Türkler: Pasifik okyanusuna burun veren Kamçatka Yarımadasından, Adriyatik’e kadar uzanan bir coğrafya hareketliliği içinde var olmaya çalışan ulus olarak kalabilen tek toplum Türk’tür. Dünya insanlık aleminde bunu başarabilen tek ulustur. Bunu bilen; Yabancı tarihçiler:
“ Dünya tarihinde, Türkleri çıkarmaya kalktığınızda tarih ilginçliğini yitirir” demekten kendilerini alamamışlardır. Öyle ise TÜRK sözcüğünü tanıyalım:
Türk adı, ilk kez VI. Yüzyılın ortalarında tarih sayfalarında yerini almıştır.
Tarihte, Hun İmparatorluğunun dağılmasından sonra çeşitli boyların adı geçer olmuştur. Bu boylardan bir tanesi Orta Asya’da ulusal birliği gerçekleştiren, ASİL TÜRK anlamına gelen KÖK TÜRKLER’dir. Bunların her biri TÜRK adını alır.
Uygurlar’da Türk sözcüğü; güç, kuvvet, kuvvetli anlamında yaşatılmıştır.
Türklerden söz açılınca; Asya ile Avrupa anakarasının ortasında bulunan, hatta üçüncü anakara gibi görünen AVRASYA’dan bahsetmemem mümkün değil.
AVRASYA; Avrupa’nın doğusunu, Asya’nın ise iç ve kuzeyinin yakın doğu ülkelerini içine alan bir üçüncü anakaradır. Genişçe, bir arazi parçasıdır. Hazar ile Karadeniz, Avrasya’nın birer iç denizidir.
Bir başka deyimle, Türkler Avrasya’nın gerçek ırkı ve ulusudur. Türkler, göç etmek zorunda kalmıştır. Göç ettikleri yerlere de kendi kültürlerini beraberlerinde götürmüşlerdir.
TARİHİ BİLGİ:
Türk etnolojide tarihi bilgi; ( 5 ) döneme ayrılır:
1.EN ESKİ DÖNEM: Bu dönem tarih öncesi dönemi içerir. M.Ö. IV. yüzyıla rastlar. Bu dönemde Orta Asya’da yaşayan Türk boyları hakkında derli toplu bilgi bulunmamaktadır.
2.HUN BİRLİĞİ VE DAĞILMA DÖNEMİ: Bu dönem; M.Ö. IV. yüzyıl ile M.S. VI. yüzyıl arasını kapsar. Böylece Hun hakimiyeti kurulur. Tarihte bu olaya “ Birinci Beyler Bileşimi” adı verilir. Hun yönetimi 500 yıl sürer. M.S. 216 yılında sona erer. Şu boylara ayrılır:
Hunlar-Oğuzlar-Avarlar-Kırgızlar-Basmıllar-Sabırlar-Hazarlar-Bulgarlar-Kabarlar-Yakutlar.
3.KÖKTÜRK BİRLİĞİ VE DAĞILMA DÖNEMİ: Bu dönem; VI. yüzyıl ile XIII. Yüzyıl arası içine alır. Dağınık olan beyler, KÖKTÜRK boyunun yönetiminde birleşirler. Tarihte bu döneme; İKİNCİ BEYLER BİLEŞİMİ adı verilir. Ulusal birlik bu kez TÜRK adı altında gerçekleştirilir. Oğuzlar, yayılırlar ve gittiği yerleri de Türkleştirirler. Bu boylar şunlardır:
Uygurlar-Kırgızlar-Basmıllar-Köktürkler (asıl Türkler)-Kumanlar (sarı saçlılar)-Türgişler-Tölişler-Tarduşlar-Kimenkler-Kıpçaklar-Oğuzlar-Peçenekler-Karluklar-Kalaçlar-Argular-Türkmenler.
TÜRKMENLER: X. yüzyılda Oğuz boylarından oluşan yeni boylar düzeninin aldığı isimdir. Türkmen boyu da; tıpkı Köktürk’ler gibi; ASIL TÜRK – KOCA TÜRK anlamına gelmektedir.
4.MOĞOL İSTİLASI DÖNEMİ: XIII. ile XIV. yüzyıllar arasını kapsar. Moğol istilası, Türk boylarını bir süre karma karışık duruma sokar. Ama sonra Türk kültürü egemen olur. Moğollar eriyip gider.
5.YENİ BOYLAR BİLEŞİMİ: Moğol istilası etkinliğini yitirince bir kısım boylar ortadan kalkmıştır. Bir kısmı da egemenliğine kavuşmuştur, yeni bir düzene girmişlerdir. En önemlileri şunlardır:
Türkmenler-Tatarlar-Kırgızlar-Kazaklar-Çalayırlar-Özbekler-Naymanlar-Nogaylar-Gagavuzlar.
Bu denli Türk boyları arasında Oğuzlardan gelen Türkmenler erimeden bugüne dek gelebilmişlerdir. Anadolu’nun her yanına dağılarak yaşamlarını sürdürebilmişlerdir.
Kaynak: Ülkü Ansiklopedisi-Türkler Sayfa:865
GÜNÜMÜZDE TÜRKLER:
Zamanımızdaki bilim adamları Türk topluluklarını bazı bölümlere ayırmışlardır:
1.Sibirya Türkleri: Yakutlar, Altaylar’dır. Türklüklerini yitirmektedirler.
2.Türkistan Türkleri: Özbekler-Kazaklar-Kırgızlar-Türkmenler de, Türkmenler; Türkmenistan, Özbekistan, Doğu Türkistan da yaşarlar.
TÜRKİSTAN TÜRKLERİ: Bunlar da:
Türkistan da Yaşayanlar: Uygurlar-Karakalpaklar-Parançılar-Kıpçaklar-Kuramalar-Ketliler diye isim alırlar.
3.Kuzey Türkleri: Kazanlılar-Başkırtlar-Mişerler-Çavuşlar-Tipterler-Nogaylar-Karaylar-Kreşinler-Buharalılar-Kandurlar-KNogaybekler-Kırımlılar-Karaçaylar-Kumaklar-Kalkarlar-Gagavuzlar.
Bunlar içerisinde Kazanlılar; Tataristan-Batı Rusya-Finlandiya-Polonya-Japonya-Doğu Türkistan Türkiye’de yaşarlar.
4.Batı Türkler: Azerbaycan Türkleri-İran Türkleri-Irak Türkleri-Türkiye Türkleri-Suriye Türkleri-Yunanistan Türkleri-Bulgaristan Türkleri-Kıbrıs Türkleri-Romanya-Yugoslavya-Arnavutluk Türkleri diye anılırlar.
Kaynak: Ülkü Ansiklopedisi- Sayfa:867
TÜRK İNSANIN NİTELİKLERİ:
1. Her Türk insancıldır, gönül adamıdır.
2. Türk, konukseverdir.
3. Türk, vefalıdır.
4. Türk, merhametlidir.
5. Türk, şefkat doludur.
6. Türk, güzel davranışlıdır.
7. Türk, geçmişine sahip çıkar.
8. Türk, kadın-erkek ayrımı yapmaz.
9. Türk, sevdiği yerde saygılı olmayı bilir.
10. Türk, ak ve kara günde birlikte olmayı bilir.
11. Türk, ne mutlu Türküm diye de övünür.