Koyunbaba Köprüsü’nün isimsiz kahramanları sahipsiz

Osmancık’ın 40 km kuzeyinde yer alan ve içinde Osmanlı döneminde tarihi Koyunbaba Köprüsünün yapımında çalışan taş ustalarının gömülü olduğu bildirilen eski tarihi mezarlığı, defineciler tarafından adeta talan edildi.

Osmancık’ta yapımına 1484 yılında başlanılan ve 5 yılda tamamlanan tarihi Koyunbaba Köprüsü’nün yapımında çalışan taş ustalarına ait olduğu iddia edilen tarihi mezarların defineciler tarafından talan edildiği görüldü.

Çevre duvarları yıkılmış, mezar taşları parçalanıp delik deşik edilmiş 30’dan fazla sahipsiz mezar Osmancık’ın kuzeyinde Taşkesen mevkiinde farklı bölgelerde kaderlerine terk edilmişler.

Taş Kesen Mevkiinde farklı bölgelerde toplu ve dağınık bir biçimde bulunan sahipsiz mezarların 1484 yılında yapımına başlanılan Koyunbaba Köprüsü’nün taşlarını kesen ustalara ait olduğu iddia edilirken Taşkesen mevkiinde Osmanlı dönemine ait su sarnıçları ve değirmen taşı olduğu gözlendi. 250 metre uzunluğundaki tarihi Koyunbaba Köprüsü’nün yapımında kullanılan taşları kesen ustalara ait olduğu sanılan sahipsiz mezarlar defineciler tarafından talan edilirken bölgede yıllarca kömür ocağı işletmeciliği yapan Behlül Sağlam taş ustalarına ait olduğunu ve mezarlardan birinin de Taşçı Baba adlı zata ait olduğu yönünde rivayetlerin olduğunu belirtti.

Behlül Sağlam kömür işletmeciliği yaptığı dönemde mezar başlarında bulunan işlemelerle bezeli büyük mezar başı taşları olduğunu, günümüzde ise mezar taşları dahil mezarlarında tahrip edildiğini görmenin üzüntüsünü yaşadığını belirterek “Koyunbaba Köprüsünün taşlarının alındığı yer Taşkesen olarak bilinir. Bölgedeki mezarlardan anlaşılacağı gibi taş ustalarının 500’e yakın olduğu tahmin edilebilir. Yine bölgeye baktığımızda taş ustalarının sürekli taş kestikleri, Koyunbaba Köprüsü’nü yapan inşaat ustalarıyla koordineli şekilde çalıştıkları görülebilir.

Günümüze baktığımızda böyle bir taş sanatı yok. Taşkesen mevkii olarak bildiğimiz yer günümüzde bakımsız ve terk edilmiş bir durumda. Burada bulunan mezarlar bakımsız, harap edilmiş vaziyette. Mezarlar açılmış, işlemelerle bezeli büyük mezar başı taşları alınmış, çevre duvarları yıkılmış. Belediyemize yakın olması dolayısıyla bölgede çalışmalar yapılabilir. Sahipsiz olarak bilinen rivayetlere göre taş ustalarına ait olduğu düşünülen mezarların kimlere ait olduğu detaylı bir araştırmayla gün yüzüne çıkarılabilir”diyerek 1500 m²’lik alanda bulunan mezarların defineciler tarafından açıldığını ve altın bulmayı amaçladıklarını söyledi.

Osmancık Belediyesi Şehir Tiyatrosu genel sanat yönetmeni araştırmacı yazar Umut Canbolat ise konuyla ilgili olarak “Otlukbeli Savaşı’na giden Fatih Sultan Mehmet, hayır duasını almak amacıyla Hacı Bektaş Veli’nin halifelerinden Koyun Baba’ya uğramış.

Koyunbaba’nın hayır duasını alan Fatih Sultan Mehmet Han savaştan zaferle döner ve dönüşte vezirini göndererek Koyunbaba’nın bir dileği olup olmadığını sordurur.

Koyunbaba:

“Eğer bir hayır yapmak istiyorsa, Kızılırmak üstüne köprü gerekir, onu yaptırsın, bir de kışlak ve yaylak yerlerimizi, koyunlarımızı vergiden bağışlasın ki, misafirlerimizi daha iyi ağırlayabilelim” der.

Şehzade söz verir...

İstekleri yerine getirilir. Ancak köprü yapılmadan Fatih Sultan Mehmet Han vefat eder. Babasının ölüm haberini alan ll. Beyazıt Amasya’dan yola çıkar. Osmancık’a geldiğinde ırmak kıyısında sürüsünü otlatan Koyunbaba’yı görür. Kendisini karşıya geçirmesini ister.

Koyunbaba:

“Olur ama bu ırmağa bir köprü yaptırırsan” der.

Şehzade söz verir. Koyunbaba Şehzade’ye gözlerini kapamasını ve söylemeden açmamasının söyler. Şehzade Beyazıt denileni yapar. Gözlerini açtığında İstanbul’dadır. Koyunbaba yok olmuştur...

ll. Beyazıt tahta geçtikten bir süre sonra rüyada Koyunbaba’yı görür. Mübarek, kendisinden köprüyü yaptırmasını istemektedir. Ertesi gece yine aynı rüyayı görür. Bunun üzerine gerekli araç-gereç ve ustalar Osmancık’a gönderilir ve köprünün yapımına başlanır. Köprünün yapımında kullanılan özel taşlar Taşkesen mevkiinde taş ustaları tarafından kesilerek geyiklerle köprüye taşındığı söylenir. 5 yılda tamamlanan Koyunbaba Köprüsü’nün özel taşlarını kesen ustaların Taşkesen mevkiinde yaşadıkları ve öldükleri zamanda o bölgeye gömüldükleri rivayet edilir. Bu gün Taşkesen mevkiinde birçok bölgede toplu ve dağınık vaziyette birçok sahipsiz mezar bulunmakta. Ve bu mezarlardan birinin de çalışan taş işçilerinin ustaları olarak bilinen Taşçı Baba adlı zata ait olduğu söylenir. Günümüzde sahipsiz mezar olarak bilinen mezarlar defineciler tarafından talan edilmiş durumda”diyerek kültürel ve tarihi miraslarımıza sahip çıkılması gerektiğini ifade etti.

Konuyla ilgili Osmancık Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Mustafa Işık gazetemiz Yazı işleri Müdürü İlkay Sever’e verdiği bilgide “Koyunbaba Köprüsü yapılırken taşlar için bölgede uzun bir araştırma yapıldı. Köprüye uygun taşların bu bölgede olduğu tespit edilmiş ve sonradan bu bölgeye taşkesen mevkii adı verilmiştir.

Taşkesen mevkiinde taş ocaklarında çalışan işçilerin iş kazası sonucunda öldükleri ve bulundukları yere defnedildikleri rivayet edilmektedir” dedi.